Како што се приближува финалето на Светското првенство во ФИФА, вниманието е насочено кон тактиките, составите и играчите кои би можеле да го одлучат шампионот во еден потег.
Сепак, во натпревар во кој последните минути, а можеби и продолженијата, ќе бидат клучни, резултатот може да биде под влијание на нешто многу поедноставно, а тоа е водата.
Спортистите во топли и влажни услови можат да изгубат од еден до три литри течности на час. Таквата загуба не значи само дека телото е „жедно“. Таа директно влијае на телесната температура, отчукувањата на срцето, издржливоста на мускулите, брзината на реакција и способноста за донесување одлуки.
„Хидратацијата е основа и на перформансите и на безбедноста на играчите. Во топли и влажни услови, спортистот може да изгуби од еден до три литри пот на час, што значително ја зголемува телесната температура и го оптоварува телото. Дури и губење од околу два проценти од телесната маса преку дехидрација може да ја намали издржливоста, да го забрза заморот и да го зголеми ризикот од проблеми поврзани со топлина“, објаснува Александар Сава, директор за американската асоцијација за фитнес, и човек кој ги познава перформансите од долгогодишната работа со професионални спортисти во ЛА Галакси и Тотенхем Хотспур.
Доволно е телото да изгуби мал процент течност, така што начинот на кој се движи, размислува и реагира се менува.
Не се само нозете што забавуваат, туку и одлуките
Најголемата заблуда е дека дехидрацијата влијае само на физичкиот дел од играта. Во фудбалот, проблемот започнува многу порано и многу посуптилно.
Интензитетот прво опаѓа. Потоа реакцијата станува побавна. Вниманието се стеснува. Одлуките се донесуваат потешко. Техничката прецизност се намалува.
Погрешно проценето додавање, побавна реакција во дуел, послабо читање на просторот или подоцнежен влез во спринтот честопати не доаѓаат само од замор.
Телото кое не успева да се олади доволно брзо почнува да штеди енергија, а мозокот работи под дополнително оптоварување.
„Топлината и дехидрацијата влијаат и на телото и на мозокот. Дури и благата дехидрација може да го ослаби вниманието, реакцијата и донесувањето одлуки, а во исто време да го зголеми субјективното чувство на напор. Во фудбалот, каде што одлуките се носат од секунда до секунда, одржувањето на хидратацијата е клучно за техничките перформанси и тактичката свест. Понекогаш токму оваа маргинална разлика одлучува дали играчот ќе постигне гол или ќе направи грешка на крајот“, вели Сава.
Паузите за хидратација не можат да се гледаат само како момент во кој играчите земаат вода. Тие го запираат падот на перформансите.
Срцето работи посилно, спринтот трае помалку
Кога хидратацијата не е добро управувана, телото влегува во режим на поголем напор. Волуменот на плазмата се намалува, поради што срцето мора да работи посилно за да достави кислород до мускулите.
Резултатот е поран замор, послаб спринт, помал интензитет на трчање и побавно закрепнување помеѓу повторените експлозивни акции.
Во фудбалот, тоа може да се види во деталите. Играчот го повторува спринтот помалку пати. Доцна во пресингот. Потешко е да се врати во одбрана. Губи прецизност во финишот. И што е особено важно на големите турнири: тој се опоравува побавно за следниот натпревар.
Според Александар Сава, кога дехидрацијата надминува два до три проценти од телесната маса, издржливоста може да се намали за 10-20 проценти.
На рекреативно ниво, се чувствува како тежок тренинг. На професионално фудбалско ниво, тоа може да значи изгубен дуел, пропуштена шанса или грешка што го решава натпреварот.
Три минути не се пауза, туку ресетирање
Затоа пауза од три минути е многу повеќе од пауза.
„Тие три минути можат да направат значајна разлика. Играчите имаат можност да ги надополнат течностите и електролитите, да ја намалат телесната температура и да го олеснат кардиоваскуларниот систем пред да се вратат во играта. Ова помага да се одржи физичкиот интензитет и менталната острина во подоцнежните фази од натпреварот“, нагласува Александар Сава.
Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови и фотографии), како и нивно линкување НЕ е дозволено без согласност од Редакцијата на ЕКИПА
