Пред еден фудбалски натпревар денес можеме да знаеме речиси сè. Колку голови постигнала екипата во последните десет кола, колку удари дозволува по натпревар, колкав посед има, колку шанси создава и од кои позиции најчесто шутира.
Достапни се податоци за секој фудбалер, домашните и гостинските настапи, меѓусебните дуели и десетици други показатели.
Сепак, останува едно прашање на кое ниту една табела не може однапред да даде сигурен одговор: кој ќе победи?
Статистиката несомнено може да ни помогне подобро да го разбереме натпреварот. Проблемот започнува кога од алатка за проценка ќе ја претвориме во доказ дека нешто мора да се случи.
Резултатот кажува што се случило, не секогаш и како
Најлесно е да се започне со последните резултати.
Екипа која има четири победи на последните пет натпревари природно изгледа подобро од тим кој во истиот период победил само еднаш. Но, тие бројки сами по себе оставаат многу неодговорени прашања.
Против кого играле? Како дошле до победите? Колку шанси создавале? Дали противниците промашувале големи можности?
Фудбалот дозволува екипа да одигра лошо и да победи со 1-0, како и да доминира и да не освои три бода.
ЕКИПА има добар домашен пример за тоа. На еден натпревар против Финска, Македонија имаше 60 проценти посед, 16 удари, седум шута во рамките на голот и значително повеќе опасни напади, но дуелот заврши 1-1.
Ако го видиме само конечниот резултат, голем дел од приказната исчезнува.
Шутевите не се еднакви
Бројот на удари е еден од најчесто користените показатели, но и тука контекстот е клучен.
Дваесет шута звучат импресивно. Но, ако повеќето се упатени од голема далечина и без реална опасност, бројката може да создаде погрешен впечаток.
Од друга страна, екипа може да има само шест удари, но четири од нив да бидат од одлични позиции.
Токму затоа во современата фудбалска статистика толку често се споменуваат очекувани голови, односно xG. Моделите се обидуваат да проценат колкава била веројатноста одреден удар да заврши со погодок според позицијата, видот на шансата и други фактори.
ЕКИПА уште при убедливиот пораз на Вардар од Реал Сосиедад ги користеше очекуваните голови како дополнување на класичната статистика. Сосиедад тогаш имал 32 удари и xG од 6,47, а победил со 6-0.
Во таков случај, бројките и резултатот раскажуваат речиси иста приказна.
Не е секогаш така.
Најкорисната статистика ја мери играта што стои зад резултатот
Ако сакаме да процениме дали добрата серија на еден тим може да продолжи, покорисно е да погледнеме што стои зад неа.
На пример:
- колку квалитетни шанси создава;
- колку лесно противниците доаѓаат до неговиот гол;
- дали постигнува многу повеќе голови од шансите што ги создава;
- колку често прима голови од мал број противнички шанси;
- дали резултатите се постигнати против силни или послаби противници;
- дали бројките се стабилни во подолг период.
Ова помага да се разликува форма која има основа во играта од серија во која резултатите можеби биле подобри од прикажаното.
Но, дури ни најдобриот статистички модел не може да ја отстрани случајноста.
Мал број голови значи дека еден момент вреди многу
Фудбалот е специфичен токму затоа што головите се релативно ретки.
Во кошарка една случајна акција тешко сама ќе го реши натпреварот во кој се постигнуваат стотици поени. Во фудбал, една одбиена топка може да биде единствениот гол на натпреварот.
Тоа ја зголемува улогата на малите и понекогаш непредвидливи настани.
Еден пенал. Црвен картон. Грешка на голманот. Статива. Повреда во првите десет минути.
Ниту еден модел не може однапред да знае кога точно ќе се случи таков момент.
Затоа подобрата екипа може да има поголема веројатност да победи, но никогаш не добива гаранција само затоа што статистиката е на нејзина страна.
Меѓусебните дуели се корисни, но лесно можат да нè измамат
„Традицијата е на наша страна“ е реченица што често се слуша пред натпревар.
Понекогаш има основа.
Македонија, на пример, пред еден од дуелите со Лихтенштајн имаше 11 победи и едно реми во 12 меѓусебни средби, со гол-разлика 45-5.
Тоа е толку голем примерок на доминација што не може едноставно да се игнорира.
Но, кај други парови ситуацијата е поинаква. Резултатите од пред пет или десет години можат да вклучуваат сосема различни тренери, играчи и стилови на игра.
Ако од сегашниот состав останале само двајца фудбалери, колку навистина ни кажува натпреварот одигран во 2018 година?
Меѓусебните дуели имаат најголема вредност кога постои нешто што навистина се повторува во актуелниот контекст, а не само затоа што е лесно да се направи табела од старите резултати.
Статистиката не знае кој ќе се повреди утре
Најголемиот проблем со бројките е што тие главно го опишуваат минатото.
Можеме да знаеме дека одреден напаѓач постигнал десет голови во последните 12 натпревари. Но, ако утрото пред мечот почувствува болка и не настапи, голем дел од претходната анализа мора да се промени.
Истото важи и за тактиката.
Тренер може неочекувано да смени формација, да одмори неколку фудбалери или да одлучи да му ја препушти топката на противникот.
Статистиката е најкорисна кога се комбинира со актуелните информации за составот, повредите, распоредот и начинот на игра.
Самата бројка ретко е доволна.
Колку е поголем примерокот, толку подобро
Една од најчестите грешки е извлекување голем заклучок од премал број натпревари.
Ако тимот победил трипати по ред, тоа не мора да значи дека одеднаш станал многу подобар. Ако напаѓачот не постигнал гол на четири меча, не мора да значи дека е во сериозна криза.
Со поголем примерок случајните отстапувања полесно се израмнуваат.
Но, ниту тука не треба механички да се оди предалеку во минатото. Податоците од пред две сезони може да имаат мала вредност ако во меѓувреме се смениле тренерот, составот и системот на игра.
Целта не е да имаме што повеќе бројки.
Целта е да имаме доволно релевантни бројки.
Бројките можат да покажат фаворит, но не и победник
Ова е можеби најважната разлика.
Статистиката е добра во проценување на веројатноста. Ако една екипа создава многу повеќе шанси, прима помалку голови, игра дома и има подобар состав, постојат рационални причини да ја сметаме за фаворит.
Но, „фаворит“ и „иден победник“ не се исти поими.
Токму тоа е важно и кога фудбалската анализа се користи во контекст на спортското обложување. Податоците можат да помогнат во проценката, но не можат да претворат неизвесен настан во сигурен исход.
А ако интересот од спортските бројки се прошири кон сосема други форми на онлајн игри, тогаш веќе стануваат важни и други прашања. На пример, кои платформи работат во рамките на локалните правила и што всушност значи легално онлајн казино во Македонија, тема што е подетално обработена на kazinomk.com.
Тоа е одделно прашање од статистичката анализа на фудбалот, но добар пример зошто различни видови информации не треба да се мешаат во една иста проценка.
Понекогаш статистиката е најкорисна токму кога резултатот нè лаже
Ако фаворит загуби еден натпревар со 0-1, најлесно е да заклучиме дека одиграл лошо.
Но, што ако имал 20 удари, создавал одлични шанси и противничкиот голман го одиграл натпреварот на сезоната?
Тогаш резултатот е факт, но можеби не е најдобар показател за тоа што треба да очекуваме следната недела.
Истото важи во спротивната насока. Победата не значи автоматски дека играта била добра.
Токму тука статистиката има најголема вредност. Не како кристална топка што го покажува следниот победник, туку како начин подобро да разбереме што се случувало зад конечниот резултат.
Фудбалот веројатно никогаш нема да стане целосно предвидлив.
Ако стане, ќе исчезне голем дел од причината поради која воопшто го гледаме.
Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови и фотографии), како и нивно линкување НЕ е дозволено без согласност од Редакцијата на ЕКИПА
